การเลือกตั้งทั่วไปปี 2569 นับเป็นหมุดหมายสำคัญของการเมืองไทย เมื่อประชาชนผู้มีสิทธิจะได้ร่วมกันเลือกสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และออกเสียงประชามติในวันเดียวกัน คือวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ตั้งแต่เวลา 08.00–17.00 น. ณ หน่วยเลือกตั้งตามทะเบียนบ้าน บทบาทของประชาชนในครั้งนี้ไม่เพียงกำหนดตัวแทนเข้าสภา แต่ยังมีส่วนชี้ทิศทางอนาคตประเทศผ่านการลงประชามติ โดยผู้มีสิทธิควรรู้ขั้นตอน เอกสาร และวิธีการลงคะแนนที่ถูกต้องครบถ้วน
การเลือกตั้งถือเป็นหน้าที่พื้นฐานของพลเมืองไทย โดยผู้มีสัญชาติไทยและมีอายุครบ 18 ปีบริบูรณ์ สามารถออกไปใช้สิทธิได้ตามที่กฎหมายกำหนด ภายใต้การดูแลของ คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เพื่อให้กระบวนการเป็นไปอย่างโปร่งใสและเป็นธรรม
วันเลือกตั้ง 2569 จัดวันเดียวกับประชามติ
สำหรับการเลือกตั้งปี 2569 กำหนดให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการออกเสียงประชามติในวันเดียวกัน คือวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชนและลดภาระด้านการจัดการ
หน่วยเลือกตั้งทั่วประเทศจะเปิดให้ใช้สิทธิตั้งแต่เวลา 08.00 น. และปิดหีบในเวลา 17.00 น. ผู้มีสิทธิสามารถตรวจสอบสถานที่เลือกตั้งของตนได้จากประกาศหน้าหน่วยเลือกตั้งหรือผ่านช่องทางออนไลน์ของหน่วยงานรัฐ
หลักฐานที่ต้องเตรียมไปใช้สิทธิเลือกตั้ง
ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องแสดงหลักฐานยืนยันตัวตนต่อเจ้าหน้าที่ประจำหน่วย โดยสามารถใช้เอกสารอย่างใดอย่างหนึ่งที่ทางราชการรับรอง เพื่อยืนยันความเป็นผู้มีสิทธิอย่างถูกต้อง
เอกสารที่ใช้ได้ ได้แก่ บัตรประจำตัวประชาชนซึ่งแม้หมดอายุก็ยังใช้ได้ บัตรเอกสารราชการที่มีรูปถ่ายและเลขประจำตัวประชาชน เช่น ใบอนุญาตขับขี่ หรือหนังสือเดินทางที่ยังไม่หมดอายุ รวมถึงบัตรยืนยันตัวตนในรูปแบบดิจิทัลผ่านแอปพลิเคชันของภาครัฐ เช่น ทางรัฐ, ThaiD และ DLT QR Licence
เลือกตั้ง 2569 ได้บัตรกี่ใบ ต้องเลือกอะไรบ้าง
ในการเลือกตั้งปีนี้ ผู้มีสิทธิจะได้รับบัตรลงคะแนนรวม 3 ใบ เพื่อใช้เลือก สส. และออกเสียงประชามติ โดยแต่ละใบมีสีและหน้าที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน
- บัตรเลือกตั้งสีเขียว ใช้เลือก สส. แบบแบ่งเขต ผู้ใช้สิทธิทำเครื่องหมายกากบาทเลือกผู้สมัครได้เพียง 1 เบอร์ในเขตของตน
- บัตรเลือกตั้งสีชมพู ใช้เลือก สส. แบบบัญชีรายชื่อ โดยกากบาทเลือกพรรคการเมืองที่ต้องการสนับสนุน 1 พรรค
- บัตรสีเหลือง ใช้สำหรับการออกเสียงประชามติในประเด็นการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยเลือกได้เพียงหนึ่งความเห็น คือเห็นชอบ ไม่เห็นชอบ หรือไม่แสดงความคิดเห็น
ขั้นตอนใช้สิทธิเลือกตั้งและออกเสียงประชามติ
ขั้นตอนการใช้สิทธิเริ่มจากการตรวจสอบรายชื่อผู้มีสิทธิ ณ หน่วยเลือกตั้งหรือผ่านเว็บไซต์ของกรมการปกครอง จากนั้นแสดงหลักฐานยืนยันตัวตนและลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือในบัญชีรายชื่อ
ผู้ใช้สิทธิจะได้รับบัตรเลือกตั้งสีเขียวและสีชมพู เพื่อนำไปกากบาทลงคะแนนในคูหา ก่อนพับบัตรและหย่อนลงหีบด้วยตนเอง จากนั้นจึงดำเนินการขอใช้สิทธิออกเสียงประชามติ รับบัตรสีเหลือง เข้าคูหา ทำเครื่องหมาย และหย่อนบัตรลงหีบ ถือเป็นการเสร็จสิ้นกระบวนการทั้งหมด
ทุกคะแนนเสียงกำหนดอนาคตประเทศ
การเลือกตั้งและการออกเสียงประชามติเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมกำหนดทิศทางประเทศโดยตรง การออกมาใช้สิทธิอย่างถูกต้องจึงเป็นหัวใจของระบอบประชาธิปไตย
