ครั้งหนึ่งทะเลสาบอินเลที่เคยพลุกพล่านไปด้วยนักท่องเที่ยวกลับเงียบสงัด เมื่อช่วงต้นเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ผู้สื่อข่าว ประชาชาติธุรกิจ ได้มีโอกาสเยือนทะเลสาบอินเล ปลายทางยอดนิยมของนักท่องเที่ยวต่างชาติ ที่ต้องมาเยือนให้ได้สักครั้งในชีวิต

นั่งเรือชมทะเลสาบอินเลที่แทบไม่มีเรือนักท่องเที่ยวผ่านไปมา

ชุมชนรอบอินเลราว 36 หมู่บ้าน ประชากรราว 172,000 คน จำนวนมากพึ่งพารายได้จากนักท่องเที่ยว แต่ขณะนี้วิถีชีวิตได้รับผลกระทบอย่างหนักจากปัญหาใหญ่ ผลกระทบหลังการแพร่ระบาดของโควิด-19 การรัฐประหารที่นำไปสู่สงครามกลางเมือง

คนที่นี่ทำอาชีพทอผ้า การเกษตร ประมง อาชีพทอผ้าพึ่งพาการท่องเที่ยว เพื่อขายสิ่งทอ เครื่องนุ่งห่ม ชาวบ้านหลายคนเปิดภัตตาคารอาหารหรือร้านขายอาหารเล็กๆ บริการนักท่องเที่ยว และยังมีฟาร์มลอยน้ำหรือวิถีแปลงเกษตรลอยน้ำ กลายเป็นสิ่งที่พบเห็นได้ทั่วไปในเขตอนุรักษ์ที่ได้รับการรับรองจาก องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ  หรือ  ยูเนสโก (UNESCO) เช่นเดียวกับบ้านเรือนที่ตั้งอยู่บนเสาไม้และเรือพายของชาวประมงที่ใช้เท้าพาย อันเป็นเอกลักษณ์

ชาวประมงใช้เท้าพายเรือ ขณะใช้อวนจับปลาในทะเลสาบอินเล ทางใต้ของรัฐฉาน เมื่อตุลาคม 2023 (เอเอฟพี)
ชาวบ้านกำจัดวัชพืชน้ำ

เอเอฟพี (AFP) รายงานว่า อินเลที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นปลายทางยอดนิยมของนักท่องเที่ยว ดึงดูดนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติราว 200,000 คนและนักท่องเที่ยวท้องถิ่นราว 1 ล้านคน หนึ่งปีก่อนการแพร่ระบาดของโควิด -19 แต่สังเกตว่า จนถึงขณะนี้หนึ่งในร้านขายเสื้อผ้าร้านใหญ่ของที่นี่ ร้างไร้ผู้คน มีเพียงกลุ่มเรา เพียงกลุ่มเดียวที่เยี่ยมเยือน

ทะเลสาบอินเลตั้งอยู่ทางใต้ ในรัฐฉาน เป็นรัฐที่มีพรมแดนติดกับจีน ซึ่งขณะนี้ทางด้านเหนือที่ไกลออกไปเกิดการสู้รบรุนแรงระหว่างกองทัพเมียนมาและกลุ่มชาติพันธุ์สามพี่น้องในเมืองล่าเสี้ยว เมืองเอก ทางเหนือของรัฐฉาน

เด็กๆรอต้อนรับนักท่องเที่ยว คอยช่วยผู้ใหญ่ส่งหมอนรองนั่งในเรือยนต์

ในการประชุมด้านการท่องเที่ยวในกรอบของอาเซียน หรือ ASEAN Tourism Forum ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 22–27 มกราคมที่ผ่านมา ที่สปป.ลาว รัฐบาลเมียนมาต้องการนำเสนอประเทศนี้ในฐานะจุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวที่น่าดึงดูด บริษัทนำเที่ยวจากสหรัฐอเมริกาและยุโรปเข้าร่วมด้วย คำถามที่ใหญ่ที่สุดจากนักท่องเที่ยวที่มีแนวโน้มจะเดินทางไปเมียนมาคือ การเดินทางไปเมียนมาปลอดภัยแค่ไหน

แม่ค้าพายเรือขายอาหารจำพวกปลาตากแห้ง อาหารท้องถิ่นจากทะเลสาบ

ตามข้อมูลทางการ นักท่องเที่ยวต่างชาติกว่า 4.3 ล้านคนเดินทางมายังประเทศเมียนมาในปี 2019 แต่ในปี 2020 มีเพียงประมาณ 900,000 คนเท่านั้นที่เดินทางมา เนื่องจากการระบาดของโควิด-19 และกองทัพเมียนมาก่อรัฐประหารตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2021 ขับไล่ออง ซาน ซู จี ผู้นำในทางปฏิบัติของเมียนมา ออกจากอำนาจ แทบไม่มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางมาที่นี่เลย เนื่องจากอันตราย นักท่องเที่ยวเพียงไม่กี่คนที่กล้ามาเยี่ยมเยือนส่วนใหญ่มาจากประเทศไทยและจีนซึ่งเป็นประเทศเพื่อนบ้าน ส่วนใหญ่เป็นนักเดินทางเพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจ

เด็กๆกำลังนั่งทำการบ้าน
จำหน่วยดอกบัวสำหรับไหว้พระ  มีให้เลือกหลายพันธุ์
รอขายดอกบัวบูชาพระ สำหรับนักท่องเที่ยว มัดละ 20 บาท

ในภาพรวม แม้ว่าจะสามารถยื่นขอวีซ่าท่องเที่ยวได้อีกครั้งในช่วงระยะเวลาหนึ่ง แต่รัฐบาลชาติตะวันตกส่วนใหญ่ประกาศคำแนะนำไม่ให้เดินทางไปเมียนมา โดยแนะนำให้นักท่องเที่ยวชาวตะวันตกออกจากประเทศ นอกจากนี้ ยังมีการโจมตีด้วยระเบิดหลายต่อหลายครั้ง ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บ

แม้แต่เมืองใหญ่ๆ เช่น นครย่างกุ้ง หรือ มัณฑะเลย์ ก็ไม่ได้ปลอดภัยอย่างสมบูรณ์เสียทีเดียว หนังสือพิมพ์ลาวเชียน ไทมส์ ( Laotian Times ) รายงานอ้างนักข่าวชาวเมียนมาที่หลบหนีเข้ามายังประเทศไทยและว่า ดังนั้น ภาคการท่องเที่ยวจะยังคงยากลำบากสำหรับเมียนมา และรัฐบาลทหารก็ทราบเรื่องนี้ดี

รัฐฉานก่อตั้งโดยชาติพันธุ์ฉาน หรือชาวไทใหญ่ รัฐฉานทางใต้มีตองยีเป็นเมืองหลวง ทะเลสาบอินเลห่างจากเมืองตองยีไปราว 39 กิโลเมตร ทะเลสาบตั้งบนที่ราบสูง เหนือระดับน้ำทะเล 900 เมตร ความยาว 22 กิโลเมตร มีภูเขาเขียวขจีรายล้อมสะท้อนผ่านผิวน้ำบนทะเลสาบ เกิดภาพวิวสวยสะดุดตา คนส่วนใหญ่ที่นี่เป็นชาติพันธุ์อินตา (Intha) ซึ่งใช้เท้าข้างเดียวพายเรือ อีกหนึ่งไฮไลต์ที่นักท่องเที่ยวไม่ควรพลาดชม ซึ่งสามารถทัวร์ทะเลสาบอินเล โดยสารเรือยนต์ได้

ทะเลสาบรายล้อมด้วยภูเขาเขียวขจีสุดลูกหูลูกตา
ชาวอินเลส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ

จากข้อมูลบนเว็บไซต์ UNESCO ระบุว่า เมื่อเดือนมิถุนายน ปี 2015  ยูเนสโก (UNESCO) คัดเลือกให้ ทะเลสาบอินเล เป็นหนึ่งในเขตสงวนชีวมณฑล ( Biosphere Reserves ) จุดประสงค์เพื่ออนุรักษ์ธรรมชาติและชุมชนริมฝั่งน้ำให้อยู่ร่วมกันอย่างยั่งยืน  ทั้งนี้ ทะเลสาบอินเลเป็นทะเลสาบน้ำจืดที่ใหญ่เป็นอันดับสองในเมียนมา ก่อรูปขึ้นเมื่อกว่า 1.5 ล้านปีมาแล้ว เป็นที่อยู่อาศัยของนก 267 สายพันธุ์ โดย 82 สายพันธุ์เป็นนกในพื้นที่ชุ่มน้ำ ปลาในน้ำจืด 43 สายพันธุ์ นาก และเต่า นอกจากนี้ ปลาในน้ำจืดจากพื้นที่ชุ่มน้ำยังเป็นแหล่งอาหารโปรตีนหลักของชาวอินเลอีกด้วย

อ่านข่าวต้นฉบับ: ทะเลสาบอินเล แสนเงียบเหงา ในวันที่พม่าเผชิญสงครามกลางเมือง (ภาพชุด)