พล.ต.ท. รุทธพล เนาวรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม สั่งทบทวนหลักเกณฑ์และขั้นตอนการพิจารณาอภัยโทษ หลังเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์กรณี เล่าต๋า แสนลี่ อดีตผู้ต้องขังคดียาเสพติดรายสำคัญ ซึ่งได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำกลางบางขวางเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569 โดยยอมรับว่า จากการตรวจสอบเบื้องต้นพบข้อบกพร่องในระเบียบเดิมหลายส่วน พร้อมสั่งกรมราชทัณฑ์ชี้แจงกระบวนการอย่างละเอียด ยืนยันเจ้าหน้าที่ดำเนินการตามหลักเกณฑ์ที่มีอยู่ และไม่สามารถนำการอภัยโทษที่เสร็จสิ้นแล้วกลับมาทบทวนย้อนหลังได้

รมว.ยุติธรรมสั่งรื้อเกณฑ์อภัยโทษ หลังสังคมตั้งคำถามปมเล่าต๋า

พล.ต.ท. รุทธพล กล่าวที่ทำเนียบรัฐบาลถึงกรณีการปล่อยตัวเล่าต๋า ซึ่งสร้างข้อสงสัยต่อสังคมว่า กระทรวงยุติธรรมรับทราบถึงความกังวลที่เกิดขึ้นแล้ว และได้เร่งดำเนินการแก้ไขในประเด็นที่เกี่ยวข้อง โดยมุ่งตรวจสอบทั้งขั้นตอนการพิจารณาและหลักเกณฑ์ที่ใช้กับผู้ต้องขัง

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมระบุว่า ได้มอบหมายให้กรมราชทัณฑ์จัดทำคำชี้แจงเกี่ยวกับรายละเอียดและขั้นตอนการพิจารณาผู้ต้องขังเพื่อเสนอขอพระราชทานอภัยโทษให้ชัดเจน ขณะเดียวกันกระทรวงได้ตั้งคณะทำงานขึ้นมาทบทวนหลักเกณฑ์การอภัยโทษใหม่ทั้งหมด

จากการตรวจสอบเบื้องต้นพบว่า ระเบียบและขั้นตอนเดิมมีบางส่วนที่ไม่เหมาะสม อย่างไรก็ตาม รมว.ยุติธรรมยืนยันว่า เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ได้ปฏิบัติหน้าที่ตามกฎและระเบียบที่บังคับใช้อยู่ในขณะนั้น จึงจำเป็นต้องแยกประเด็นระหว่างการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่กับข้อบกพร่องของระเบียบ

เปิดรายละเอียดเส้นทางโทษ “เล่าต๋า” ก่อนพ้นเรือนจำ

กรณีของเล่าต๋าเป็นที่สนใจ เนื่องจากเจ้าตัวมีอายุ 85 ปี และเคยถูกศาลพิพากษาจำคุกตลอดชีวิตในคดียาเสพติด ก่อนจะได้รับการลดโทษเหลือ 8 ปี และได้รับการอภัยโทษจนได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำกลางบางขวางเมื่อวันที่ 14 สิงหาคมที่ผ่านมา

รมว.ยุติธรรมระบุว่า เล่าต๋าถูกควบคุมตัวมาตั้งแต่ปี 2559 และการพิจารณาลดโทษดำเนินการตามหลักเกณฑ์ที่ใช้อยู่ในช่วงเวลานั้น ขณะที่ปัจจัยด้านอายุถือเป็นหนึ่งในเงื่อนไขที่ต้องนำมาพิจารณาร่วมกับหลักเกณฑ์อื่น

กรณีการพักโทษหรือการอภัยโทษไม่ได้เกิดจากการตัดสินใจของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่เป็นกระบวนการที่ผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ กระทรวงจึงเตรียมตรวจสอบเอกสารราชการและรายละเอียดทั้งหมดเพื่อชี้แจงข้อเท็จจริงต่อสังคม

ยืนยันรื้อเกณฑ์ใหม่ได้ แต่เอาผิดย้อนหลังจากการอภัยโทษไม่ได้

ประเด็นสำคัญที่ รมว.ยุติธรรมยืนยันคือ คณะทำงานที่ตั้งขึ้นใหม่ไม่มีอำนาจนำกรณีของเล่าต๋าซึ่งดำเนินการเสร็จสิ้นและมีการปล่อยตัวไปแล้วกลับมาพิจารณาหรือลงโทษใหม่ย้อนหลังได้

เหตุผลคือกระบวนการดังกล่าวได้ดำเนินการตามระเบียบเดิมที่มีผลบังคับใช้ในขณะนั้น และถือว่าสิ้นสุดกระบวนการแล้ว การตั้งคณะทำงานครั้งนี้จึงมีเป้าหมายเพื่อค้นหาจุดบกพร่องและปรับปรุงหลักเกณฑ์ให้รัดกุมขึ้นสำหรับการพิจารณาในอนาคต

การปรับปรุงระเบียบจึงไม่ได้หมายความว่าจะสามารถเปลี่ยนผลการพิจารณาที่เกิดขึ้นไปแล้ว แต่เป็นการวางมาตรฐานใหม่เพื่อให้การพิจารณาอภัยโทษในคดีอื่นมีความชัดเจน โปร่งใส และสามารถตรวจสอบได้มากขึ้น

รมว.ยุติธรรมแจงทุกคนใช้เกณฑ์เดียวกัน ปมอายุเป็นเงื่อนไขร่วม

ส่วนข้อสังเกตว่าผู้ต้องขังคดียาเสพติดบางรายซึ่งเป็นคนไทยอาจได้รับโทษหรือการปฏิบัติที่แตกต่างกัน พล.ต.ท. รุทธพลยืนยันว่า ผู้ต้องขังทุกคนอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์เดียวกัน แต่รายละเอียดของแต่ละบุคคลอาจมีปัจจัยที่นำมาประกอบการพิจารณาแตกต่างกัน

ในกรณีเล่าต๋า ปัจจัยเรื่องอายุถูกนำมาพิจารณาร่วมด้วย กระทรวงยุติธรรมจึงสั่งให้กรมราชทัณฑ์ตรวจสอบเอกสารและรายละเอียดทั้งหมด เพื่อให้สามารถอธิบายต่อสังคมได้อย่างชัดเจนว่า การลดโทษและการอภัยโทษเป็นไปตามขั้นตอนใด

รมว.ยุติธรรมยังย้ำว่า การตรวจสอบครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อสร้างความกระจ่างและปรับปรุงระบบ ไม่ใช่การกล่าวหาว่าเจ้าหน้าที่รายใดมีความผิด เพราะในเบื้องต้นยังไม่พบข้อมูลว่าเจ้าหน้าที่มีเจตนาทุจริตหรือจงใจฝ่าฝืนระเบียบ

พร้อมรับศึกซักฟอก ยืนยันมีข้อมูลชี้แจงทุกขั้นตอน

สำหรับกรณีที่ฝ่ายค้านอาจนำประเด็นการปล่อยตัวเล่าต๋าไปอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล พล.ต.ท. รุทธพลระบุว่า ไม่รู้สึกกังวล เนื่องจากเชื่อมั่นว่าเจ้าหน้าที่ดำเนินการตามกฎและระเบียบที่กำหนดไว้

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมระบุว่า กระทรวงเตรียมข้อมูลสำหรับการชี้แจงไว้แล้ว ทั้งลำดับเหตุการณ์ในแต่ละปี รวมถึงระเบียบที่ใช้พิจารณาในแต่ละช่วงเวลา เพื่อให้สามารถตอบข้อสงสัยของฝ่ายค้านและประชาชนได้อย่างเป็นระบบ

กระทรวงยุติธรรมยืนยันว่าจะนำข้อบกพร่องที่ตรวจพบไปปรับปรุงหลักเกณฑ์การอภัยโทษ โดยให้ความสำคัญกับความชัดเจนของกระบวนการและการตรวจสอบได้ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดข้อสงสัยในลักษณะเดียวกันอีกในอนาคต