ศ.กิตติคุณ ดร.พิรงรอง รามสูต กรรมการ กสทช. ด้านกิจการโทรทัศน์ แสดงความกังวลต่ออนาคตอุตสาหกรรมโทรทัศน์ไทย ระหว่างเวทีเสวนาเกี่ยวกับทิศทางสื่อไทยในทศวรรษหน้า โดยชี้ว่าความล่าช้าในการประกาศใช้แผนแม่บทกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ ฉบับที่ 3 รวมถึงการกำหนดแนวทางรองรับหลังสิ้นสุดใบอนุญาตทีวีดิจิทัลในปี 2572 กำลังสร้างความไม่แน่นอนให้กับผู้ประกอบการ พร้อมเรียกร้องให้ กสทช. เร่งประกาศแผนแม่บทภายในวันที่ 30 มิถุนายน 2569 เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่อุตสาหกรรมโทรทัศน์ไทยจะสูญเสียศักยภาพในการแข่งขันในอนาคต

พิรงรองชี้แผนแม่บทล่าช้า กระทบอนาคตอุตสาหกรรมทีวีไทย

เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2569 ในเวทีเสวนาวิชาการ Media Alert หัวข้อ “ภาพทีวีไทยในทศวรรษหน้า : การสร้างสรรค์อุตสาหกรรมเนื้อหาและสังคมไทยที่ยั่งยืน” ซึ่งจัดโดยกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ ศ.กิตติคุณ ดร.พิรงรอง รามสูต ได้สะท้อนถึงความท้าทายที่อุตสาหกรรมโทรทัศน์ไทยกำลังเผชิญอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านสำคัญ

เธอระบุว่า การที่ กสทช. ยังไม่สามารถประกาศใช้แผนแม่บทกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2569-2573) รวมถึงยังไม่มีความชัดเจนเกี่ยวกับ Roadmap หลังสิ้นสุดใบอนุญาตทีวีดิจิทัลในปี 2572 ส่งผลให้ผู้ประกอบการขาดข้อมูลสำคัญสำหรับการวางแผนธุรกิจและการลงทุนระยะยาว ซึ่งอาจกระทบต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมในภาพรวม

การแข่งขันเปลี่ยน แต่กติกากำกับดูแลยังตามไม่ทัน

กรรมการ กสทช. ด้านกิจการโทรทัศน์ มองว่า ผู้ประกอบการสื่อไทยกำลังเผชิญแรงกดดันจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและพฤติกรรมผู้บริโภคที่หันไปรับชมเนื้อหาผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์และบริการ OTT มากขึ้น

แพลตฟอร์มสตรีมมิงระดับโลกอย่าง Netflix และ iQIYI รวมถึงผู้ให้บริการดิจิทัลรายอื่น กำลังมีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ขณะที่มาตรการกำกับดูแลของภาครัฐยังไม่สามารถปรับตัวได้ทันกับบริบทใหม่ ทั้งในด้านมาตรฐานเนื้อหา การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และการสร้างการแข่งขันที่เป็นธรรม ส่งผลให้ผู้ประกอบการโทรทัศน์ไทยต้องแข่งขันภายใต้เงื่อนไขที่แตกต่างจากผู้เล่นต่างชาติ

นอกจากนี้ ความไม่ชัดเจนด้านนโยบายยังส่งผลต่อความเชื่อมั่นของภาคธุรกิจและนักลงทุน ซึ่งต้องการเห็นทิศทางการกำกับดูแลที่ชัดเจนเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของภูมิทัศน์สื่อในยุคดิจิทัล

เตือนสมาร์ตทีวีอาจกลายเป็นผู้กำหนดการเข้าถึงสื่อ

อีกหนึ่งประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาคือบทบาทของผู้ผลิตสมาร์ตทีวี ซึ่งกำลังมีอิทธิพลต่อการเข้าถึงเนื้อหาของผู้บริโภคมากขึ้นในฐานะ “Gatekeeper” หรือผู้กำหนดช่องทางการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร

ศ.กิตติคุณ ดร.พิรงรอง อธิบายว่า ผู้ผลิตอุปกรณ์สามารถกำหนดการจัดวางแอปพลิเคชันหรือบริการต่าง ๆ บนหน้าจอหลักได้ ทำให้บางแพลตฟอร์มหรือบางช่องทางได้รับความโดดเด่นมากกว่ารายอื่น ซึ่งอาจส่งผลต่อการรับชมช่องโทรทัศน์ไทย การเข้าถึงเนื้อหา และรายได้ของผู้ผลิตสื่อในอนาคต

หากไม่มีแนวทางกำกับดูแลที่เหมาะสม ปัญหาดังกล่าวอาจส่งผลต่อโครงสร้างการแข่งขันในตลาดสื่อ และลดโอกาสของผู้ประกอบการไทยในการเข้าถึงผู้ชมอย่างเท่าเทียม

ตัดเกรด กสทช. ชี้หลายภารกิจสำคัญยังไม่คืบหน้า

ในช่วงหนึ่งของการเสวนา ศ.กิตติคุณ ดร.พิรงรอง ได้ประเมินภาพรวมการดำเนินงานของ กสทช. โดยระบุว่าหลายภารกิจสำคัญยังไม่สามารถขับเคลื่อนได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

ประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาประกอบด้วยการประกาศใช้แผนแม่บทกิจการโทรทัศน์ การกำกับดูแลบริการ OTT การคุ้มครองผู้บริโภค การส่งเสริมการแข่งขันที่เป็นธรรม และการเตรียมความพร้อมสำหรับการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมหลังสิ้นสุดยุคใบอนุญาตทีวีดิจิทัล

เธอเห็นว่าความล่าช้าในหลายด้านกำลังส่งผลต่อความสามารถในการปรับตัวของอุตสาหกรรม และอาจทำให้ประเทศไทยเสียโอกาสในการแข่งขันกับตลาดสื่อระดับนานาชาติ

เรียกร้องประกาศแผนแม่บทภายใน 30 มิ.ย. หวั่นทีวีไทยสูญเสียขีดความสามารถในการแข่งขัน

ศ.กิตติคุณ ดร.พิรงรอง เรียกร้องให้ กสทช. เร่งประกาศใช้แผนแม่บทกิจการโทรทัศน์ภายในวันที่ 30 มิถุนายน 2569 ตามข้อเสนอของกลุ่มผู้ประกอบการทีวีดิจิทัล เพื่อให้ทุกฝ่ายสามารถวางแผนธุรกิจและเตรียมความพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เธอเตือนว่า หากภาครัฐยังไม่มีมาตรการรองรับที่ชัดเจน อุตสาหกรรมโทรทัศน์ไทยอาจเผชิญความเสี่ยงในการสูญเสียขีดความสามารถทางการแข่งขันในระยะยาว รวมถึงสูญเสียบทบาทในฐานะพื้นที่สาธารณะสำคัญสำหรับการสื่อสารข้อมูลข่าวสาร ความรู้ และความหลากหลายทางวัฒนธรรมของสังคมไทย