การเจรจาระหว่าง สหรัฐอเมริกา และ อิหร่าน ผ่านการไกล่เกลี่ยของโอมาน เพื่อฟื้นความปลอดภัยและการเดินเรือใน ช่องแคบฮอร์มุซ มีความคืบหน้าอย่างมีนัยสำคัญเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2569 หลังแหล่งข่าวระดับสูงของอิหร่านและเจ้าหน้าที่ในภูมิภาคเปิดเผยว่า ทั้งสองฝ่ายกำลังเข้าใกล้การบรรลุข้อตกลงสำคัญ โดยร่างข้อตกลงเปิดทางให้อิหร่านมีบทบาทกำกับการเดินเรือขาเข้าอ่าวเปอร์เซีย ขณะที่โอมานดูแลเส้นทางขาออก อย่างไรก็ตาม ยังมีประเด็นสำคัญเรื่องการจัดเก็บค่าธรรมเนียมและอำนาจควบคุมเส้นทางเดินเรือที่ทั้งสองฝ่ายยังไม่สามารถหาข้อยุติร่วมกันได้

เจรจาฮอร์มุซคืบหน้า สหรัฐเปิดทางให้อิหร่านดูแลเรือขาเข้า

แหล่งข่าวที่เกี่ยวข้องกับการเจรจาเปิดเผยกับสำนักข่าว Reuters ว่า การหารือระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ซึ่งมี โอมาน ทำหน้าที่เป็นคนกลาง กำลังเข้าสู่ช่วงสำคัญ โดยสาระหลักของร่างข้อตกลงคือการให้อิหร่านรับผิดชอบการกำกับดูแลเรือที่เดินทางเข้าสู่อ่าวเปอร์เซียผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

ขณะเดียวกัน เส้นทางเดินเรือขาออกจากอ่าวเปอร์เซียจะอยู่ภายใต้การประสานงานของโอมาน แนวทางดังกล่าวถูกมองว่าเป็นการประนีประนอมครั้งสำคัญที่อาจช่วยลดความตึงเครียดในพื้นที่ ซึ่งเป็นหนึ่งในเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติที่สำคัญที่สุดของโลก

ค่าธรรมเนียมผ่านช่องแคบยังเป็นประเด็นขัดแย้ง

แม้การเจรจาจะมีความคืบหน้า แต่ยังมีหลายประเด็นที่ต้องหารือต่อ โดยเฉพาะสิทธิในการตรวจสอบเรือสินค้า อำนาจการควบคุมเส้นทางเดินเรือ และการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

รายงานระบุว่า อิหร่านเสนอให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมในอัตรา 5-7% ของมูลค่าสินค้าที่ขนส่งผ่านช่องแคบ ขณะที่โอมานเสนออัตราประมาณ 3% ส่วนสหรัฐฯ ยังคงยืนยันจุดยืนว่า ไม่ควรมีการจัดเก็บค่าธรรมเนียม เนื่องจากมองว่าช่องแคบฮอร์มุซเป็นเส้นทางเดินเรือสากลที่ทุกประเทศควรใช้ได้อย่างเสรี

อิหร่านย้ำเงื่อนไขความตกลง พร้อมเตือนความเสี่ยงด้านความมั่นคง

โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน เปิดเผยว่า อิหร่านและโอมานสามารถบรรลุความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับแนวเส้นทางเดินเรือได้แล้ว และอยู่ระหว่างจัดทำแถลงการณ์ร่วม แต่ย้ำว่าข้อตกลงจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อไม่มีบุคคลที่สามเข้ามาแทรกแซงกระบวนการเจรจา

นอกจากนี้ ยังระบุว่า แม้จะมีการลงนามในข้อตกลง ก็ไม่ได้หมายความว่าสถานการณ์ด้านความมั่นคงในช่องแคบฮอร์มุซจะได้รับการรับประกันโดยอัตโนมัติ เนื่องจากยังมีปัจจัยด้านการเมืองและความมั่นคงในภูมิภาคที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด

ท่าทีสหรัฐและผลกระทบต่อตลาดพลังงานโลก

ในอีกด้านหนึ่ง เจ้าหน้าที่อิหร่านยังส่งสัญญาณเตือนว่า หากสหรัฐฯ กลับมาใช้ปฏิบัติการทางทหารอีกครั้ง โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของประเทศในอ่าวอาหรับอาจตกเป็นเป้าหมายการตอบโต้ สะท้อนให้เห็นว่าการเจรจาทางการทูตยังดำเนินควบคู่กับแรงกดดันด้านความมั่นคง

ก่อนหน้านี้ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุว่าการหารือกับอิหร่านดำเนินไปในทิศทางที่ดี และมีโอกาสประกาศความคืบหน้าในเร็ว ๆ นี้ แม้ว่ารัฐบาลสหรัฐฯ จะยังไม่ได้แสดงจุดยืนอย่างเป็นทางการต่อรายละเอียดของร่างข้อตกลง

นักวิเคราะห์ประเมินว่า หากการเจรจาประสบความสำเร็จ จะช่วยลดความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลางและอาจส่งผลให้ราคาน้ำมันในตลาดโลกปรับตัวลดลง แต่หากการเจรจาล้มเหลวหรือเกิดการเผชิญหน้าทางทหารอีกครั้ง ความผันผวนของตลาดพลังงานโลกอาจกลับมารุนแรงอีกระลอก