อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เปิดเผยเมื่อวันที่ 23 เมษายน 2569 ภายหลังการประชุมสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ที่ทำเนียบรัฐบาลว่า ที่ประชุมมีมติให้ยกเลิกบันทึกความเข้าใจ MOU 44 และเตรียมหันไปใช้กรอบกฎหมายระหว่างประเทศอย่าง UNCLOS ในการเจรจากับกัมพูชาแทน โดยกระทรวงการต่างประเทศจะเสนอเรื่องเข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อพิจารณาโดยเร็ว ท่ามกลางการจับตาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและการบริหารจัดการพื้นที่ทางทะเลร่วมกัน
รัฐบาลดันยกเลิก MOU 44 เหตุไร้ความคืบหน้า
อนุทิน ชาญวีรกูล ระบุว่า รัฐบาลได้ผลักดันประเด็นการยกเลิก MOU 44 มาตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นการทำงาน โดยเห็นว่าข้อตกลงดังกล่าวไม่สามารถสร้างความคืบหน้าในการแก้ไขปัญหาได้อย่างเป็นรูปธรรม
การตัดสินใจครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากกระทรวงการต่างประเทศเสนอเรื่องเข้าสู่ที่ประชุม สมช. และเตรียมนำเสนอเข้าสู่ ครม. เพื่อใช้อำนาจยกเลิกอย่างเป็นทางการ ซึ่งรัฐบาลยืนยันว่าจะดำเนินการให้แล้วเสร็จโดยเร็ว
นายกรัฐมนตรีเน้นย้ำว่า การยกเลิกครั้งนี้เป็นการยกเลิกเฉพาะ MOU 44 เท่านั้น โดยยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงในส่วนของ MOU 43 ซึ่งยังคงมีผลบังคับใช้ตามเดิม
หันใช้ UNCLOS เป็นกรอบเจรจาระหว่างประเทศ
แนวทางใหม่ที่รัฐบาลเลือกใช้คือการอ้างอิง อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS) ซึ่งเป็นกฎหมายสากลที่ใช้กำหนดสิทธิและหน้าที่ของรัฐในพื้นที่ทางทะเล
พล.ร.อ. ธาดาวุธ ทัดพิทักษ์กุล เสนาธิการทหารเรือ เปิดเผยว่า เหตุผลสำคัญที่ต้องเปลี่ยนกรอบการเจรจา เนื่องจาก MOU 44 ใช้มานานแต่ไม่เกิดผลลัพธ์ที่ชัดเจน ขณะที่ปัจจุบันทั้งไทยและกัมพูชาเป็นภาคีของ UNCLOS แล้ว ทำให้สามารถใช้เวทีระหว่างประเทศในการหารือได้
เขาย้ำว่า การใช้ UNCLOS จะช่วยให้การเจรจาเป็นไปตามหลักกฎหมายสากล และเพิ่มความชัดเจนในเรื่องเขตอำนาจทางทะเล รวมถึงลดความคลุมเครือที่เคยเกิดขึ้นภายใต้ข้อตกลงเดิม
กองทัพเรือพร้อมปฏิบัติตามนโยบายรัฐบาล
ในด้านการปฏิบัติ พล.ร.อ. ธาดาวุธ ทัดพิทักษ์กุล ระบุว่า กองทัพเรือมีความพร้อมในการดำเนินการตามนโยบายของรัฐบาลทันที หากกระทรวงการต่างประเทศมีความชัดเจนในแนวทาง
บทบาทของกองทัพเรือจะมุ่งเน้นไปที่การรักษาอธิปไตยทางทะเลของประเทศ ภายใต้กรอบกฎหมายระหว่างประเทศ และการสนับสนุนการดำเนินงานด้านความมั่นคง
สำหรับกรณีที่อาจเกิดการคัดค้านจากฝ่ายกัมพูชา เสนาธิการทหารเรือระบุว่า จะต้องใช้ช่องทางการเจรจาในเวทีระหว่างประเทศเป็นหลัก เพื่อหาทางออกที่เหมาะสมและลดความตึงเครียด
ตั้งคณะพูดคุยสันติสุขชายแดนใต้ชุดใหม่
นอกจากประเด็น MOU 44 ที่ประชุม สมช. ยังได้หารือถึงการบริหารจัดการพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยมีมติจัดตั้งคณะกรรมการพูดคุยสันติสุขชุดใหม่ แทนคณะเดิมที่หมดวาระ
โดยแต่งตั้ง ฐนัตถ์ สุวรรณานนท์ ผู้อำนวยการสำนักข่าวกรองแห่งชาติ เป็นประธาน เพื่อขับเคลื่อนกระบวนการพูดคุยและสร้างความต่อเนื่องในแนวทางสันติภาพในพื้นที่
ความเคลื่อนไหวดังกล่าวสะท้อนถึงความพยายามของรัฐบาลในการจัดการทั้งประเด็นความมั่นคงภายในประเทศและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศควบคู่กัน
